İnternetin keşfinden önce, bir bilgiye ulaşmak zordu. Çok daha fazla emek istiyordu. Konu ile alakalı yazılmış kitaplardan, ansiklopedilerden, konu hakkında bilgisi olanlardan, televizyondan veya radyoda çıkan bir programdan bilgi edinilebilirdi. Aç telefonu yaz internete ve cevabı bul, böyle bir şey yoktu. Günler ilerledikçe, bilgisayarın keşfi, internetin keşfi derken hepimizin evine bilgisayar ve internet girmeye başladı. Ve böylece önceleri ulaşması emek isteyen bilgiye, çok daha rahat ulaşılmaya başlandı. Belki bir belki birden fazla kitabı inceleyerek elde edebileceğimiz bir bilgiye ulaşmak internet ile çok kolay bir hale geldi. Tabi bununla birlikte yanlış bilgilerin ve yalan haberlerin çoğalması durumu söz konusu oldu. Bunun yanında internette konunun cevabını hemen bulup bir bilgi edinirken, kitabı araştırırken elde edeceğimiz birden çok bilgiyi kayıp ediyoruz. Fakat biz bugün bunları değil, bilgi edinmenin kolaylığını ele alacağız.

Bir konu hakkında internete bilgi yüklenmiş ise ona ulaşabilme fırsatımız var. Fırsat diyoruz çünkü bazen internette bulunan bilgi kalabalığı asıl ulaşmak istediğimiz bilgiye ulaşmamıza bir engel olabiliyor. Google’da arama yaptığımız zaman karşımıza konu ile alakalı olmayan, boş siteler çıkabiliyor. Bilgiye ulaşmak için sayfanın altlarına inmek veya birkaç sayfa gezmek gerekebiliyor. Türkçe dilinde bir arama yapmış isek karşımıza alakasız ve boş sayfaların çıkma olasılığı çok yüksek. Bilgiye ulaşmamız bazen zorken, Türkçe arama yaptığımızda bu oran çok daha fazla. Haber sitelerinin internet sitelerinin konuyu uzatması ve ana sayfamızı işgal etmesiyle alakalı yazımızda bundan bahsetmiştik zaten.

Şimdi ise ister sitelerin ana sayfamızda çıkmasını engelleyelim ister engellemeyelim, daha iyi bir Google araması yapabilmek için oluşturulmuş gelişmiş arama operatörlerinden bahsetmeye çalışacağız.

Gelişmiş arama karşımıza çıkan sonuçları bizim istediğimiz kıstaslara göre kısıtlıyor. Biz ne kadar kapsamlı kıstas koyar ve bu kıstasları artırırsak sonuçlar o kadar azalıyor. Belki karşımıza çıkan bir milyon sonucu bine veya daha azına kadar indirgeyebiliyor.

Öncelikle gelişmiş aramayı nasıl yapabileceğimizi anlatıp sonrasında ise gelişmiş arama sayfasına gitmeden direkt olarak bazı operatörleri kullanarak gelişmiş aramayı nasıl yapabileceğimizden bahsedeceğiz.

 Google girip, sağ altta ayarlar yazısına tıkladıktan sonra gelişmiş arama yazısına tıklıyoruz. Bu işlemden sonra karşımıza gelişmiş arama yapabileceğimiz ekran açılıyor. Bunun yerine direkt olarak Google advanced search yazıp veya https://www.google.com/advanced_search linkine giderek de bu sayfaya ulaşılabiliriz.

Burada hangi kelimelerin aramamızda olacağını, hangilerinin olmayacağını girebiliyoruz. Bununla birlikte arama yapacağımız dili, bölgeyi, siteyi de seçebiliyoruz. Bazılarının arama çubuğunda nasıl yapılacağını bu sayfada görebiliyoruz fakat hepsini değil. Biz sayfada gösterilen veya gösterilmeyen, arama çubuğunda kullanabileceğimiz ve işimize yarayabilecek bazı operatörlerden bahsedeceğiz.  

SİTE:

Google arama çubuğunda arama yaparken belirli bir internet sitesinde arama yapmak için kullanılır. Site yazdıktan sonra iki nokta koyup arama yapmak istediğimiz siteyi yazıp, arama yapacağımız kelimeyi yazarız ve sonuçlar sadece yazmış olduğumuz siteden gelir.

Dilersek site:youtube.com yazısını arama yapmak istediğimiz kelimeden sonraya da koyabiliriz. Takva dergisi site:youtube.com şeklinde.

İNURL:

Aranacak kelimenin URL içinde olduğu sonuçları gösterir.

 ALLİNURL:

INURL operatörü ile farklı olarak arama yapılacak terimin hepsinin URL içinde olduğu sonuçları gösterir.

FİLETYPE:

Google gelişmiş arama sayfasında da bulunan bu özellik ile belge formatında aramamızı yapabiliriz. Örneğin pdf, word (doc), excel (xls) formatında aramalar yapılabilir.

RELATED:

Bir web sitesi ile ilişkili, benzer siteleri listeler. İlişkilendirilecek sitenin url kısmı tam yazılmalıdır. Yani related:stackoverflow şeklinde değil related:stackoverflow.com şeklinde olmalıdır.

AND

Arama çubuğuna yazılan tüm terimler ile alakalı arama yapacaktır. Okul AND servis şeklinde arama yaptığınız zaman hem okul hem servis ile alakalı arama yapacaktır. Bunu okul servis diye yazdığımız zamanda Google yapacaktır. Fakat daha kapsamlı aramalar yapacağımız zaman işimize yarayabilir.

OR

Arama çubuğuna yazdığınız farklı terimlerden birini arar. İki terimi birlikte değil ayrı ayrı arar yani ikisinden birini arar.

Yukarıda yapılan aramada telefon ve tableti beraber değil ikisinden birini arama sonucu olarak gösterecek.

YIL..YIL

Belirli yıllar arasında arama yapmanızı sağlar. İki yıl arasına iki nokta koyarak kullanılır. Ve gösterilen sonuçlar o iki yıl aralığında bulunur. Her zaman tutarlı sonuçlar ile çalışmayabiliyor.   

- OPERATÖRÜ

- (tire) aramalarınızdan bazı kelimeleri çıkarmanıza yardımcı olur. 

Yukarıdaki yapılan arama sonucunda içinde haber yazan bütün sonuçlar çıkarılacaktır. Veya aynı şekilde ikinci el araba –Ankara yazdığınız zaman arama sayfasında Ankara yazan sonuçlar bulunmayacaktır.

* OPERATÖRÜ

*(Yıldız) operatörünü koyduğumuz yeri Google doldurur. Joker eleman gibidir.

Yıldız koyduğumuz yeri Google kendi otomatik olarak doldurdu. Yıldızın bulunduğu kısmı birinde arıza diye doldururken, birinde radyasyon ve diğerinde ise satan olarak doldurdu. Çok ve fazla eş anlamlı olduğundan ilk iki aramada onları birbirinin yerine getirdi.

“ ” OPERATÖRÜ

Tırnak işareti operatörünün içine yazdığınız terimi ile tam eşleşmeli şekilde arama yapar. Mesela normal aramada eş anlamlısını da aramaya dahil ederken Google çift tırnak operatöründe bunu dahil etmiyor. Tırnak içinde yazan cümle ile bizzat eşleşen sonuçları gösteriyor. Genelde belirli bir cihaz hakkında arama yaparken iş görecek bir operatördür. “beko rs 8034 hm” diye arama yaptığınız zaman karşınıza sadece o ürün çıkacak. Böylece ürünle alakalı bilgi ararken veya arıza hakkında arama yaparken işinizi kolaylaştıracaktır.

Aramalarda birden fazla operatörü kullanabiliriz. Bu sayede daha özel aramalar yapabilir, sonuçları azaltabiliriz. Her zaman sonuçları azaltmak çok iyi olmayabilir fakat ona göre aramanızı genelleştirir veya özelleştirirsiniz. Bu yapmış olduğumuz arama hem “rs 8034 hm hem süpürge arıza” yazısının birebir olduğu sonuçları döndürecek. “Rs 8034 hm süpürge arıza” şeklinde değil de AND operatörü ile aramayı yapmamızın sebebi ise; sadece “rs 8034 hm süpürge arıza” yazdığımız zaman “rs 8034 hm robot süpürge arıza” sonuçları çıkmayacak karşımıza. Dediğimiz gibi tırnak içinde yazanın birebir aynı sonuçlarını döndürür. Ama AND ile aradığımız zaman “rs 8034 hm ve süpürge arıza” yazısının birebir olduğu sonuçları gösterecek fakat bunun yanında robot süpürge yazıları da dahil olabilecek. Sonuçta insanlar arızayı ararken sitelere “rs 8034 hm robot süpürge” diye de yazabilir “rs 8034 hm süpürge” diye de yazabilir. Bunları bizler aramamıza göre revize edeceğiz.

() OPERATÖRÜ

Parantez operatörü birden fazla operatörün bir arada kullanılmasında, daha gelişmiş aramalarda kullanılır. Arama operatörlerinin gruplandırılmasında faydalıdır.

Hem “rs 8034 hm” kelimesi birebir olsun derken bunun yanında ya “süpürge arıza” ya da “robot süpürge arıza” kesin olsun demiş olduk. Ve bunu parantez ile grupladık.

Bu operatörleri kullanarak gelişmiş aramalar yapabilir ve bu operatörleri daha düzgün kullanarak aradığımız sonuca çok daha kolay ulaşabiliriz. Şunu unutmamak lazım, bu operatörler yalnızca bunlardan ibaret değil. Ve bunlar sürekli olmayabilir. Bazen bu işe yaramıyor deyip başka operatörler ekleyip, eskisini çıkarıyorlar fakat bahsettiğimiz operatörler genel olarak kullanışlı ve kolay kolay değişmeyecek operatörlerdir Allahualem.