Dolandırıcılık, en genel anlamıyla aldatma amacı ile yapılan kasıtlı eylemdir. Neden dolandırıcılığın tanımını yaptığımızı merak ediyorsanız bugün konumuz yine dolandırıcılık üzerine olacak. Hesap gününden korkmayan insanların veya hesap vereceğini unutmuş olan insanların tercih ettiği bir yol olan dolandırıcılık, para kazanmanın kolay bir yolu olarak görülüyor. Tabi bir insan göz göre göre dolandırıcıya parasını vermez. Dolandırıcının iyi bir yöntem ve ikna kabiliyeti ile gelmesi lazım. Biz de bugün yazımızda bu yöntemlerden bahsetmeye çalışacağız. Teknolojinin hayatımıza girmesi ile ortaya çıkan internet dolandırıcılıklarından bahsedeceğiz. Hepsinden değil tabii ki. Geçen ki yazımızda bahsetmiş olduklarımıza ekleme yapacağız demek daha doğru olur. Çünkü hepsini tek bir yazıya sığdırmanın bir yolu yok. Çünkü dolandırıcılığa hâlâ eskimemiş, devamlılığı olan bir sürü yöntem olmasının yanında her geçen gün daha da fazla yöntem ekleniyor. Hem teknoloji gelişiyor, bu gelişim ile birlikte yeni yöntemler bulunuyor, eski yöntemler kendilerini güncelliyor. Bütün bunlar ile dolandırıcılar da teknolojiye adapte oluyor, teknoloji ile senkronize bir şekilde ilerleyip nasıl dolandırıcılık yapabilecekleri konusunda kendilerini geliştiriyor. Ve yöntemleri artıyor. Onlar yöntemlerini geliştirdikçe bizler de kendimizi güncellemeli, onların yöntemlerine karşı kendimizi geliştirmeli, dikkatli olmalıyız. Uyanık olmalıyız.
Belki teknoloji ile dolandırılma olayları kolaylaşmış olabilir. Çünkü önceden 10 kişiye ulaşabilen bir dolandırıcı şimdi milyonlara ulaşabilme imkanına sahip. Müşteri kapasitesi arttı diyebiliriz bir nevi. Ama bu durum teknolojinin zararı olarak sayılamaz. Bu bizzat insanın zararı. Teknoloji burada araç, aracı kullanan bozuk. Teknolojiden önce de insan dolandırılıyordu. Dolandırılma işlemi teknoloji ile başlamadı. Dediğimiz gibi, bir dolandırıcı için teknoloji; dolandırılabilecek insan sayısını arttırdı. Bu da dolandırılan insan sayısını arttırma ihtimalini oluşturdu. Dolandırıcının avı arttığı gibi harcadığı emekte azaldı. Bazen tek bir tık ile binlerce insanı dolandırabildi.
İnsanlar mevcut tecrübelerin aktarımıyla belki yüz yüze olan dolandırıcılıklara karşı bağışıklık kazandı. Fakat mevzu bahis internet dolandırıcılığı olduğunda tecrübeleri, bilgi birikimleri eksik olabiliyor insanların. Hele ki teknolojiyi çok bilmeyen, yeni tanışmış kişilerin. Bazen ise insan, ne kadar tecrübeli olursa olsun, bilgisi ne kadar fazla olursa olsun, gafil avlanabileceği yeni yöntemler ortaya çıkabiliyor ve gafil avlanabiliyor.
Şimdi önceki yazımıza ekleme yapacağımız bu yeni yöntemlere bakmadan önce geçen yazımızda bahsettiğimiz yöntemleri hatırlatalım. İsim benzerliği dolandırıcılığı vardı. Adidas.com yerine aclidas.com veya adidas.co ile sizi siteye alıp sonra alışveriş yapınca kart bilgilerinizi çalmalarından bahsetmiştik. Bunun yanında internetten alışveriş yapacağınız zaman, satın alacağınız ürünün çok ucuza satılmasından bahsetmiştik. Bazen bu güvensiz bir site oluyor bazen ise amacı sizi sitede tutup reklam geliri elde etmek oluyor. Bunlardan detaylıca bahsetmiştik. Şimdi farklı birkaç yöntemden bahsedeceğiz.
İlk olarak yakın zamanda başıma gelen bir yöntem ile başlamak istiyorum. Size bir mesaj atıyorlar şu kadar para kazandınız detaylar için deyip ardına bir link bırakıyorlar. Burada işte bedava para kazandığını düşündürüp kişiye linke tıklattırmaya çalışıyorlar. Burada linke tıkladığınız zaman yine iki seçenek var. Birincisi cihazınıza direkt bir dosya indirmeye başlayabilir, burada o inen dosyayı direkt silin indirmesine dahi müsaade etmeseniz yararınıza olacaktır. Bu şekilde cihaza sızabilirler. Diğeri ise bizzat size bilgilerinizi sorabilirler. Para kazandınız bilgilerinizi bize yollayın paranızı size verelim gibisinden. Kredi kartı bilgilerinizi de alabilirler bu şekilde. Sadece kişisel bilgilerinizi de alabilirler. Kişisel bilgiler toplanıp satılıyor sonuçta. Bu da bir maddi getiri sağlar.
Şimdi bahsedeceğim yöntem de benzer bir yöntem. Bizimle şu fiyata çalışın benzerinde bir mesaj atıyorlar. Mesajın içinde yine link var. Link genelde kısaltılmış olup asıl yönlendireceği siteyi göstermiyor. Linke tıkladığınız zaman karşınıza çıkacak site tam bir sürpriz. Direkt bir dosya indirmeye de başlayabilir, bir ankete de yönlendirebilir. Bir whatsapp kişisine bile yönlendirebilir. Ama nereye yönlendirirse yönlendirsin biliyoruz ki bu bir dolandırıcı işi. Kimse durup dururken, kimliği belirsiz numaralardan mesaj atıp sizlere para vermez, sizleri işe almaya çalışmaz.
Resimde olduğu gibi. Link kısaltılmış. Bu şekilde olan kısaltılmış linkli mesajlar geldiği zaman, mümkünse tıklamayın hiç uğraşmayın. Bir dosya indirmese bile cihazınıza sızmasa bile, iletişim kurduktan sonrasında problem olabilir. Bu linke tıkladıktan sonra ise sizi bir whatsapp konuşmasına yönlendiriyor.
Linki alıp bilgisayarda yazdıktan sonra bu sayfa açıldı ve ardına devam etmedim. Büyük ihtimalle olan durum şu; Numara ile sohbete başlıyorsunuz ve dolandırıcı ekip işine whatsaap üzerinden devam ediyor. Bunun ne olduğunu tam olarak gösterebilmek için biz linke girdik fakat normalde hiç tıklamam ve tıklanmasını tavsiye etmem.
TeamViewer adlı bir uygulama var. Bir başka kişinin cihazınıza uzaktan erişimine izin vermenizi sağlayan bir uygulama. Çok kullanışlı olduğu durumlar olabiliyor. Fakat bazen ise dolandırıcılığa aracılık edebiliyor. Kendini banka personeli olarak tanıtıyorlar size. Önce sizi arar ardından hesabınızdan para çekiliyor diye sizi korkuturlar. Acilen bu uygulamayı indirip para çıkışını engellemeliyiz derler. Aslında burada bile çok komik geliyor. Bir banka para çıkışını engellemek için sizden ekstra bir şey talep eder mi? Ya çıkışı sağlar ya da sağlamaz. Ama işte o an insan düşünemeyebiliyor. Programı sizlere yükletip, programın şifresini ister. Şifreyi siz onlara verdikten sonra artık cihazınıza erişimi sağlamışlardır. Bundan sonra birde mobil bankacılık hesabınıza girişi yaptırabildiyse size geçmiş olsun. Bir başka hesaba paralarınızı yollamaya başlarlar. Erken uyanırsanız az kaybınız olur geç farkına varırsanız vay halinize. Paralar başka hesaba gider. Anlatınca bu çok basit bir yöntem gibi geliyor insana. İşlemez bu diyor insan kendi kendine. Fakat işleyen bir yöntem. Demek ki insan kaos anında ne yapacağını şaşırabiliyor, mantıklı düşünemeyebiliyor. Bazen mesaj atıyorlar; kendilerini şöyle tanıtanlara inanmayın diye. Bu çok işleyen bir yöntem. Sizi arayıp adınız şu terör örgütüne karıştı diyorlar şuraya para yollayın diyorlar ve korkarsanız, düşünmezseniz o an yolluyorsunuz.
Şunu unutmamak lazım. Para tahsil etme gibi durumlarda muhatap sizi sadece telefondan arayarak işini halletmez. Çünkü kendisinin olduğundan emin olamayabilirsiniz. Bu yüzden sizi bankadan, şebeke operatörlerinden arayıp para isterlerse veya sizin hakkınızda bilgi almaya çalışırlarsa sakin ve mantıklı düşünerek hareket edin. Banka sizin para giriş çıkışınız içi belirli izinler isteyebilir fakat bunu sizin telefonunuza erişerek veya şifrenizi isteyerek yapmaz. Şebeke operatörleri sizi arayabilir fakat şifrelerinizi isteyerek veya bütün bilgilerinizi isteyerek yapmaz. Bu tip aramalar ile karşı karşıya kaldığınız zaman istedikleri şeyler uçuk, saçma şeyler ise yapmayın. Hele ki para istiyor, şifre istiyorlarsa telefonu kapatın. Zaten çok kötü bir durum söz konusu ise o bir telefon ile hallolmaz unutmayın. Ve teknolojinin olduğu bu ortamda birileri kendisini farklı bir kişi olarak tanıtıp dolandırmaya hep devam edecek. Buna karşı hep tetikte olun. Verdiğiniz bilgilerin önemli kilit bilgiler olmadığından emin olun. Zaten bu tip önemli kilit bilgileri ne firmalar ne de şahıslar istemez unutmayın.
